Stress

Stress is een term afkomstig uit de natuurkunde, en betekent daar zoiets als de druk die men op een bepaald materiaal kan uitoefenen totdat het vervormt of scheurt. In de psychologie spreekt men van stress als de fysieke of psychologische belasting die de mens opgelegd krijgt, of zichzelf oplegt hoger is dan zijn belastbaarheid.

Stress is niet perse slecht of ongezond. Het ervaren van een bepaalde spanning, leidt er vaak toe dat ons lichaam en onze geest gemobiliseerd worden om in korte tijd een zo goed mogelijke prestatie te leveren. Men kan adapteren aan de gestelde eisen en men kan een dergelijke situatie als stimulerend en uitdagend ervaren. De dysbalans belasting/belastbaarheid heeft vooral nadelige effecten op het psychologische en biologisch functioneren wanneer het niet kunnen voldoen aan de eisen, negatieve consequenties met zich meebrengt waaraan de persoon zich niet kan onttrekken. Het maakt daarbij niet uit of het om objectieve feiten gaat of om een subjectieve inschatting van de persoon. Wanneer de dysbalans van korte duur is, kan het lichaam zich weer herstellen. De gevolgen zijn ernstiger wanneer er sprake is van een langdurige dysbalans of chronische stress.

Bronnen van stress

Bronnen van stress zijn omstandigheden die stressreacties in het lichaam kunnen oproepen. We moeten daarbij denken aan gebeurtenissen en situaties die worden gekenmerkt door over- of onderbelasting, onzekerheid, onvoorspelbaarheid, gebrek aan beheersbaarheid, aantasting of bedreiging van de lichamelijke en/of psychische integriteit, of verlies van belangrijke sociale contacten en/of materiële bezittingen. Bijvoorbeeld;

• Ingrijpende levensgebeurtenissen (’stressful life events’), zoals dood van partner, echtscheiding of ontslag;
• Alledaagse problemen (‘daily hassles’), zoals in de file staan, afspraak bij de tandarts, woordenwisseling met collega’s of de mislukte foto’s van de vakantie

In veel stressonderzoek hebben alledaagse problemen een belangrijke rol toebedeeld gekregen dan ingrijpende levensgebeurtenissen, omdat deze ‘microstressoren’ een veel grotere invloed hebben op de gezondheid. Vooral wanneer ze zich opstapelen in een bepaalde tijd, steeds terugkeren, of wanneer er nauwelijks of geen positieve gebeurtenissen of gevoelens tegenover staan.

Een andere belangrijke stressor is onderbelasting. De gemiddelde mens lijdt net zoveel onder de verveling van een doelloos, monotoon bestaan als onder de onvermijdelijke vermoeidheid en uitputting van een voortdurend en dwangmatig hard werken of hogere doelen nastreven. Het merendeel van de mens heeft een grote afkeer van het ontbreken van stress als van teveel aan stress.

Een stressloos leven

Belangrijk voor een evenwichtig, stressloos leven is de juiste balans tussen de verschillende levensgebieden van een mens. Er zijn vier levensgebieden te onderscheiden;

1. Plichten / lasten / vrije tijd:  werk, huishouden en psychosociale lasten.
2. Gezondheid:  beweging, voeding, dag/nachtritme, pijn;
3. Relaties / intimiteit:  warmte, veiligheid, zich onvoorwaardelijk geaccepteerd voelen door partner, kinderen en vrienden;
4. Zingeving / religie;  doe ik wat ik werkelijk waardevol vind?

Wanneer er sprake is van een verkeerde balans tussen het uitvoeren van taken en energiebronnen ontstaan gevoelens van stress. Energiebronnen zijn prettige gebeurtenissen, zoals waardering, betrokken zijn en plezier hebben in taken. Verder in de vrije tijd de aanwezigheid van een leuke hobby en in zijn algemeenheid de aanwezigheid van een gevoel van voldoening of zingeving over het leven.

Bronnen: ‘Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut’, Burken (2000); ‘Stress: de invloed van spanning op lichaam en geest’, Brosschot (1995); ‘Stress, stresshantering in de praktijk’, Kaiser (1992)

Vaak worden verzuim en ziekte door elkaar heen gebruikt, terwijl ze maar zijdelings met elkaar te maken hebben. Verzuim is vooral een gedrag gebaseerd op een keuze: “Kan ik beter gaan werken of ben ik thuis beter af?” Die keuze wordt natuurlijk beïnvloed door hoe de werknemer zich voelt, maar ook door de omstandigheden op zijn werk.

De aanpak van verzuim richt zich dan ook – in mijn ogen – vooral op het verbeteren van die omstandigheden op het werk. (Let op dit is ruimer dan alleen ARBO) Het gaat ook om de sfeer en de inhoud van het werk.

De conclusie is dan ook meteen dat u voor die beïnvloeding niet een dokter (bedrijfsarts) nodig heeft, maar iemand die weet hoe dat gedrag te beïnvloeden en hoe die omstandigheden te verbeteren. Een socioloog? Een arbeidsdeskundige?

Nee een ervaringsdeskundige. Iemand van de werkvloer die precies weet wat er aan die omstandigheden moet verbeteren of die daar een goed contact mee heeft. Een vertrouwenspersoon, OR-lid, vakbondskaderlid. Schakel hen in en investeer de kosten die u nu aan een Arbodienst kwijt bent in de verbetering van die omstandigheden en de begeleiding van hen die verzuimen. Als het echt nodig is huur dan een bedrijfsarts in op uurbasis.

Binnen een paar jaar is uw verzuim gedaald naar een procent of 2 en bespaart u meer dan ooit tevoren. Geloof me dit is de beste investering die u als ondernemer ooit deed.

Bron: website puurpeno

Timothy Butler, hoofd Career Development Programs van de Harvard Business School en auteur van ‘Getting Unstuck: How Dead Ends Become New Paths’ stelt dat u, om de bron van uw ontevredenheid te begrijpen, die gevoelens eens goed onder de loep moet nemen en niet te snel tot een oplossing moet willen komen. Ongelukkig zijn wijst er volgens hem op dat een deel van uzelf onvoldoende aandacht krijgt en u moet eerst weten wat dat deel is voor u gerichte stappen kunt ondernemen.
Joe Mosca, leraar aan de Leon Hess Business School, is het ermee eens dat u eerst naar uzelf moet kijken. Dat is overigens niet altijd even makkelijk, want u zult onder ogen moeten zien dat u wellicht zelf deel van het probleem bent en dat uw ontevredenheid niet alleen veroorzaakt wordt door externe factoren. Het goede nieuws is natuurlijk dat wanneer u zelf deel van het probleem bent, u ook een deel van de oplossing bent.
Tammy Erickson, werkplekdeskundige en auteur van ‘Plugged In:The Generation Y Guide to Thriving at Work’ raadt aan om te kijken of u een grotere bijdrage kunt leveren of creatiever met uw werkzaamheden om te gaan. Doe de dingen eens op een andere manier, al is het maar in een andere volgorde. Als u op een andere manier naar uw baan kijkt, kan die ineens stukken interessanter lijken.

Signalen
Voorkom te allen tijde dat uw negatieve emoties de overhand krijgen. Impulsieve acties of woedeuitbarstingen kunnen u zowel nu als in de toekomst schaden – u weet maar nooit of u nog eens samen moet werken met een van uw huidige collega’s. Catherine McCarthy, klinisch psycholoog en COO van The Energy Project, noemt een aantal waarschuwingssignalen. Bent u snel afgeleid, raffelt u uw werkzaamheden af, bent u prikkelbaar, slaapt u slecht of juist teveel, drinkt of eet u teveel en/of trekt u zich terug uit uw sociale leven? Dit alles kan duiden op een onderliggende depressie en moet u niet negeren. Ga naar de bedrijfsarts en kijk of u hulp kunt krijgen.

Drie tips
U kunt ook alvast zelf stappen ondernemen om uw baan met andere ogen te bekijken. Drie tips:

1. Zie de realiteit onder ogen
In tijden van recessie en herstel, ervaart iedereen stress. In dergelijke economische omstandigheden is het des te moeilijker om uw baan vaarwel te zeggen, maar dat wil niet zeggen dat u vast zit. Accepteer dat dit niet de baan van uw leven is, maar ook dat u de situatie niet per direct kunt veranderen. Begin echter wel alvast de gewenste verandering in gang te zetten. Schrijf u vast in op vacaturesites, kijk om u heen naar nieuwe kansen.

2. Kom in actie
Wees proactief. Brainstom met vrienden over wat u wilt. Wilt u iets veranderen, kijk dan of u er met uw baas over kunt praten en hoe u die veranderingen zou kunnen realiseren. Ook de afdeling HR kan u hierbij van dienst zijn. Wie weet is er binnen uw organisatie een functie die beter bij u past. U zou ook kunnen overwegen een opleiding te volgen. Daarmee verhoogt u niet alleen uw externe banenkansen maar ook uw kansen binnen uw huidige onderneming. Kijk tenslotte of er dingen buiten uw werk zijn waar u bevrediging uit haalt. Een hobby kan een prima uitlaatklep zijn en geeft u iets om naar uit te kijken.

3. Benadruk het positieve
Stel een lijstje op van positieve dingen aan uw werk. Misschien zijn de secundaire arbeidsvoorwaarden erg goed, heeft u leuke collega’s of woont u vlakbij uw werk. Wellicht heeft uw bedrijf goede fitnessfaciliteiten of kunt u interessante opleidingen volgen. Als u de goede punten benadrukt, voelt u zich meteen stukken beter en minder gevangen in  uw baan.

Bron: Harvard Business Review

Via een cursus energiemanagement, de opvolger van het aloude `time management`, leren werknemers fit te blijven. Ze leren via welke gedragingen en handelingen ze energie krijgen en hoe ze die over een werkdag moeten verdelen. Ernst & Young heeft in samenwerking met Lifeguard een programma energiemanagement ontwikkeld. Inmiddels wordt het programma door 75 partners gevolgd.

De Amerikaanse sportpsycholoog Tony Schwartz heeft energiemanagement geïntroduceerd in het bedrijfsleven. Hij heeft duizenden managers begeleid naar een gezondere en effectievere werkwijze. De partners van Ernst & Young werden gedurende vijf maanden begeleid door een buddy. Met hun hulp ontdekten ze waar ze energie van krijgen. Dat kan uiteenlopen van zenboeddhisme tot hardlopen. Tevens kregen ze tips over hun voedsel- en slaappatroon.

Een half jaar na het begin van het programma was 80% van de deelnemers er op vooruit gegaan. Ze voelden zich minder vermoeid en besteedden hun tijd effectiever. Ook had het werk minder invloed op de thuissituatie. Ernst & Young zal het programma in het komend jaar beschikbaar maken voor andere medewerkers. Dat is een flinke investering in crisistijd, maar juist nu heeft de onderneming behoefte aan fitte medewerkers.

Bron: Intermediair (21-1-2010)

De eerste Nationale LeefstijlBarometer, uitgevoerd in opdracht van het Diabetes Fonds, de Hartstichting en de Nierstichting, schetst een verontrustend beeld van de leefstijl van de Nederlandse bevolking.

Taak voor de werkgever
Bijna 60 procent leeft ongezond en loopt daardoor een verhoogd risico op diabetes, hart- en vaatziekten en/of nierfalen. Volgens de Arbodienstenmonitor 2008 ziet 56 procent van de werkgevers het als hun taak om werknemers aan te spreken op ongezond gedrag.

Bewustwording
Werkgevers worden zich bewuster van de toename van de ongezonde leefstijl van hun personeel, merkt Reinate Kila, projectleider en diëtist van @ease4life: “Gezondheidsmanagement gericht op gezonder eten en meer bewegen zijn de belangrijkste bedrijfsstrategieën om productiviteit van medewerkers te verbeteren en het ziekteverzuim terug te dringen. Overigens blijkt een ongezonde leefstijl niet klasse- of welstandsgebonden en beperkt deze zich evenmin tot alleen de grote steden.”

Wat worden de drie belangrijkste uitdagingen voor HR-managers en algemeen directeurs in 2010? Attentia kwam na analyse van de bewegingen en trends op het gebied van mens en organisatie tot de volgende drie antwoorden: strategisch management, talent dashboard en wellbeing.

Wellbeing
De aandacht voor de gezondheid en het welzijn van medewerkers zal in een context van vergrijzing en langer werken verder aan belang winnen in 2010. Denk aan gezond eten, medische check-ups, begeleiding bij het stoppen met roken, enzovoort.

(Bron: Manageronline)